ABSURDITEITEN.

Absurditeit 1. : foute mannen.

In mijn vorige blog heb ik in positieve zin geschreven over drie manen. En natuurlijk zijn er veel leuke mannen, maar…………… .

In de jaren dat ik les gaf aan hulpverleners (tussen 1984 en 1996) had ik af een toe een confrontatie met de groep wanneer het over invloed, of macht ging. Op mijn stelling dat alle macht terug te voeren is op fysieke macht, ook tussen individuen onderling zoals bij koppels, kreeg ik vaak een ontkennend commentaar. Want nee, dachten ze, invloed is voornamelijk psychologisch. Die aardige en soft gesocialiseerde hulpverleners toch. Ik meen dat de afgelopen jaren dit beeld ‘in mijn voordeel’ (voor alle duidelijkheid: dit is ironisch bedoeld) is veranderd. Sinds Harvey Weinstein weten we wel beter. Het geweld van mannen tegen vrouwen is simpelweg gebaseerd op een grotere fysieke kracht bij mannen.

In het nadenken over het onderscheid tussen mensen en andere dieren duikt al snel het begrip ‘beschaving’ op. Beschaving als metafoor van bijschaven komt van het Latijnse woord erudire, bijschaven/beschaven (ex- = uit, rudis = ruw, onbewerkt). Eruditie wordt gezien als  intellectuele kennis, en passend bij beschaafde mensen. In vergelijking met bijvoorbeeld films over de middeleeuwen vinden wij onszelf al snel beschaafd ten opzichte van die zuipende en zomaar copulerende (wat een eufemisme!) ruwe middeleeuwers. Begin deze eeuw dachten we, ik ook, dat we toch langzamerhand stegen op de beschavingsladder. Onze regering bezuinigde voor een groot deel op defensie, want een oorlog zou er niet meer komen. En met de invoering van de euro dacht te toenmalige directeur van de Nederlandse Bank, Nout Willink, dat er geen recessie meer zou komen. Ik hoor het ‘m nog zeggen terwijl ik in de auto naar mijn werk reed. De inval in de Krim door Poetin februari 2014 kon nog niet onze illusie verbreken. We keken weg, en wat je niet ziet is er niet. Wat een deceptie, wat een ontgoocheling. Wat ons zand in de ogen strooit wat betreft onze beschaving is de ontwikkeling van de techniek en digitale mogelijkheden. We sloegen  eerst met een vuurstenen bijl een kokosnoot open, wat betekende dat de techniek in onze handen lag. Nu staat de techniek op een grote afstand van ons, want wie weet nog hoe een IPhone werkt, of z’n Tesla, of AI? We zijn vervreemd van onze eigen uitvindingen, onze technische ontwikkelingen, maar zijn zelf niet mee ontwikkelt. Elkaar doodgooien met een drone is wel een heel rare kloof tussen techniek en menselijkheid.

Om ons niet groter en wijzer te denken helpt het om het laatste boek van Frans de Waal te lezen, en in dit verband met name het hoofdstuk over geweld. In zijn ‘opus magnum’, getiteld “Anders” ‘gender door de ogen van een primatoloog’, naar mijn idee het belangrijkste boek van Frans de Waal, begint hij met de volgende beschrijving: “De droevigste dag van mijn leven begon met een telefoontje waarin ik te horen kreeg dat mijn favoriete chimpanseeman dodelijk was toegetakeld door twee rivalen.” En later in zijn boek bij het hoofdstuk ‘geweld’ beschrijft hij over dit incident: “Maar we waren niet voorbereid op de gruwelijke ontdekking die we tijdens deze wanhopige operatie deden. De testikels van Luit (de chimpanseeman) waren weg!”

Het volgende dat ik nu schrijf kon ik in het begin niet vertellen zonder zelf geëmotioneerd te raken. Enige tijd geleden hoorde ik het vreselijke verhaal dat Russische soldaten bij een aantal (jonge) Oekraïense soldaten het scrotum met een stanleymes hadden afgesneden. Ik was hierdoor zo ontsteld en emotioneel geraakt dat ik een tijd heb nodig gehad om bij wijze van spreken niet naar adem te hoeven happen. Mijn reactie op dit bericht was dan ook primitief, primair en ongenuanceerd. Het was natuurlijk m’n woede die de gedachte bij mij opriep om toch maar voor de doodstraf te zijn in bepaalde gevallen. Dit zou, wat mij betreft, zo’n geval zijn.

Niet alleen bij chimpansees, maar ook bij mensen is geweld sterk gender gebonden. Frans de Waal: “De cijfers tussen voor mensen en chimpansees vertonen in feite opvallend veel overeenkomsten. Van de bijna een half miljoen moorden die in 2012 in de wereld werden gepleegd, waren mannen in 79 procent van de gevallen het slachtoffer. Mannen waren in de meeste gevallen ook de daders, met een moordpercentage dat bijna vier keer zo hoog was als bij de vrouwen. En in deze cijfers zijn oorlogen niet eens meegerekend”. Even verder: “De Amerikaanse president Franklin Roosevelt verwoorde het eens bondig: ”Oorlog is jonge mannen die sterven en oude mannen die praten”. Geen enkele natie zou ooit een- of tweehonderdduizend vrouwen naar een waarschijnlijke slachting door de vijand laten marcheren. Maar jonge mannen werden van weinig waarde geacht”.

Ik ken op dit moment geen vrouwelijke dictator. Dat wil niet zeggen dat er geen gevaarlijke vrouwen zijn; onze eigen minister van asiel en migratie wil de tweede kamer buitenspel zetten, en is hierdoor een gevaarlijke, dictatuur neigende vrouw. Merel van Vroonhoven (MvV) in de Volkskrant van 21 september: “De waarschuwing van historicus en Hitler-expert Thomas Weber in het Nederlands Dagblad spookt door mijn hoofd: “In Weimar waren er , voor 1933, ook noodwetten waarmee het parlement werd uitgeschakeld. En veel Duitsers dachten: dat is maar tijdelijk, dat loopt wel weer met een sisser af. Het normaliseren van een uitzondering kan leiden tot afstomping van waakzaamheid. Zo worden afweerkrachten in een politiek systeem afgebroken”.

Toch komt de meeste agressie van mannen en door mannen. Recent: man drogeert eigen vrouw en laat haar verkrachten door 50 andere mannen. Mannen hebben Peter R. De Vries omgebracht. De genocide in Rwanda in 1994: 500.000 tot 1 miljoen doden, natuurlijk door voornamelijk mannen. En het is veel dichterbij dan we soms denken, want de misstanden in de studentencorps spreken ook boekdelen: allemaal jongemannen.

Laten we onze bezorgdheid niet laten wegvloeien in onverschilligheid. (MvV). Het zijn kleine dingen die we toch kunnen doen. Een abonnement op een kritische krant en omroepvereniging. Acties ondersteunen die staan voor een democratie, vaak ook mogelijk via internet. Want het zijn de mannen die van een democratie een dictatuur maken. Mannen die vrouwen onderdrukken, die anderen hun eigen seksualiteit voorschrijven, dus homo etc. discrimineren, abortus tegen willen gaan, de vrije pers aan banden leggen (Wilders die de NPO wil afschaffen).

Allemaal mannen die onze vrijheid bedreigen.